به گزارش دفتر منطقه ای شمس آباد، پس از ناآرامی‌های نسبتا گسترده در مناطق غربی قزاقستان که از سال ۲۰۱۱ و در پی حوادث خونین «ژان اوزن» با بیش از ۵۰ کشته و زخمی آغاز شد و تا تاخت به «آکتوبه» در سال ۲۰۱۶ نیز ادامه داشت، طی یک سال اخیر آرامش مربوط در این مناطق حاکم شده است.

در اوج این اقدامات، کارشناسان سرعت حوادث شهر ژان اوزن و در پی آن آکتوبه را تحت تأثیر ۲ مؤلفه مهم اعتصاب کارگران شرکت نفت و دیگری حضور جوانانی که عمدتا از قشر روستایی بودند، دانستند.

موضوعی که توانسته بود همزمان با افزایش تحرکات گروه‌های تندرو به ابزاری برای بیان بیزاری و چالش آفرینی برخی گروه‌ها تبدیل گردد.

چالشی که دولت قزاقستان به خوبی آن را درک و در راه اصلاح آن قدم‌های مؤثری برداشت که می‌توان به عنوان الگوی واقعی مبارزه با افراط‌گرایی حتی در سایر نقاط بحران خیز آسیای مرکزی نیز استفاده کرد.

در اوایل ژوئن سال ۲۰۱۶ تاخت تروریستی گسترده‌ای در منطقه آکتوبه قزاقستان صورت گرفت.

در این تاخت ۲۵ تروریست در ابتدا به مغازه‌های اسلحه فروشی و سپس به گارد ملی تاخت کردند که در نتیجه آن بیش از ۲۰ نفر کشته و زخمی شدند.

این حادثه در حالی صورت گرفت که موج حملات تروریستی سال‌های ۲۰۱۲-۲۰۱۱ هم از منطقه آکتوبه آغاز شد.

پس از این حادثه، در سال ۲۰۱۳ تحت رهبری دفتر دادستانی کل طرحی با عنوان «برنامه دولتی مبارزه با افراط گرایی و تروریسم در جمهوری قزاقستان برای سال‌های ۲۰۱۳-۲۰۱۷» در سراسر این کشور طراحی شد.

اما حوادث خونین سال ۲۰۱۶ نشان داد که برای منطقه آکتوبه این اقدامات کافی نیست.

یک ماه پس از حوادث آکتوبه و به دنبال آن در «آلماتی»، در آن زمان در ماه سپتامبر پروژه جدید تامین امنیت ملی مطرح شد که نسخه آزمایشی‌ آن در آکتوبه محقق شد اما ماهیت این پروژه چه بود؟

این گروه، متشکل از ۲۰۰ عضو شامل نمایندگان وزارت‌خانه‌های مختلف، مقامات امنیتی، کارشناسان و فعالین مدنی بود و در اولین گام، به کل مناطق بحرانی این کشور سفر کردند.

مهمترین فعالیت این گروه، شامل پیگیری اصلی‌ترین موارد مطروحه در چرایی پیوستن برخی افراد به جریانات تندرو بود.

اما وضعیت واقعی مبارزه با تروریسم در منطقه و به طور کلی در کشور یک سال پیش در آکتوبه در جلسه کمیته امور بین‌الملل، دفاع و امنیت مجلس اعلام شد.

حضور «نورلان نگمت‌الین» وزیر امور مذهبی و جامعه مدنی، «نورلان یرمکبایف» فرماندار آکتوبه، «بردی‌بیگ صفربایف» معاون رئیس کمیته امنیت ملی، «نورگالی بیلیس‌بیگ‌اف»  معاون رئیس مرکز ضد تروریستی قزاقستان، «مارات دیمیوف» معاون اول وزیر امور داخلی، «ژانات کوژاخمتوف» دبیر اجرایی وزارت اطلاعات و ارتباطات، سران نهادهای اجرایی محلی، نمایندگان منطقه‌ای، نمایندگان جامعه مدنی، جوامع مذهبی، متخصصین الهیات و کارشناسان در این جلسه اهمیت خاصی به آن داد و ایجاد ساختار منطقی را موجب شد.

این ساختار به همراه چینش نفرات به عنوان الگویی مطرح شد که می‌تواند در آینده نیز به منظور جلوگیری از تکرار حوادث امنیتی و تروریستی تشکیل و نسبت به برگزاری دوباره آن تأکید کند.

همچنین در این نشست نکات جالبی که بنا به دلایلی به خوبی در رسانه‌های قزاقستان منتشر نشد، اعلام شد.

بیشترین تعداد اسلام‌گرایان در کشور در منطقه آکتوبه حضور دارند و تعداد آنان هزاران نفر برآورد می‌شود، کودکان حدود ۳ درصد و زنان ۳۰% را تشکیل میدهند.

بودجه اصلی تندروها از طریق کسب و کارهای جنایی و غیر قانونی تأمین می‌شود.

در مجموع در کشورهای عراق و سوریه ۵۰۰ شهروند قزاق به صورت خانواده ای حضور دارند که برای بازگشت از مدارک جعلی استفاده می‌کنند اما در چارچوب مبارزه با آنان، تجهیزات جدیدی برای تشخیص مدارک جعلی وجود داشته و تمام مشخصات این افراد ثبت شده است.

در قزاقستان، حدود هزار مرکز آموزشی دینی برای کودکان وجود دارد که سالانه حدود ۳۰ هزار کودک در این مراکز پذیرفته می‌شوند، در منطقه آکتوبه ۵۱۶ کودک با گرایشات سلفی شناسایی شدند.

علی‌رغم کمبود متخصصین الهیات، هدایت معنوی مسلمانان قزاقستان با تندروهای زندانی کار می‌کند و بر همین اساس، در زندان‌ها ۹۵ امام جماعت فعالیت می‌کنند.

بنابراین، نه تنها راه اندازی موج تغییرات در قانون، از جمله در قانون کلیدی «فعالیت‌ مذهبی و انجمن‌های مذهبی» بلکه گسترش پروژه «تامین امنیت منطقه‌ای» در سراسر کشور مسئله‌ای قابل تأمل و به عنوان الگویی موفق در نحوه مبارزه با پدیده افراط‌گرایی در حال اکنون است که جدول داده‌های زیر این فرضیه را تا حدودی اثبات می‌کند.

 

اقدامات تروریستی سال ۲۰۱۶
منطقه آکتوبه           قزاقستان پرونده
پرونده‌های فرستاده شده به دادگاه پرونده‌های ثبت شده پرونده‌های فرستاده شده به دادگاه پرونده‌های ثبت شده  
۱۲ ۲۴ ۶۶ ۱۵۱ تحریک اجتماعی، قومی، نژادی و مذهبی
۰ ۲ ۲ ۵ تبلیغات یا فراخوان‌های عمومی
۰ ۰ ۲ ۳ ایجاد و مدیریت گروه افراطی
۱ ۱ ۷ ۱۰ اقدامات تروریستی
۱۲ ۲۴ ۹۶ ۱۵۷ دعوت به عملیات تروریستی
۵ ۱۵ ۳۳ ۹۰ ایجاد و مدیریت گروه تروریستی
۱ ۴ ۵ ۲۰ تامین بودجه فعالیت تروریستی
۰ ۶ ۸ ۱۸ استخدام تروریست‌ها
۱ ۲ ۱۷ ۳۸ سازماندهی عملیات
۳۲ ۷۸ ۲۳۶ ۴۹۲ اجتماع کل

 

اقدامات تروریستی سال ۲۰۱۷
منطقه آکتوبه قزاقستان مواد قانون کیفری
پرونده‌های فرستاده شده به دادگاه پرونده‌های ثبت شده پرونده‌های فرستاده شده به دادگاه پرونده‌های ثبت شده  
۱ ۶ ۱۳ ۹۶ تحریک اجتماعی، قومی، نژادی و مذهبی
۰ ۰ ۰ ۰ تبلیغات یا فراخوان‌های عمومی
۰ ۰ ۰ ۰ ایجاد و مدیریت گروه افراطی
۰ ۰ ۰ ۰ اقدامات تروریستی
۱ ۳ ۱۱ ۳۵ دعوت به عملیات تروریستی
۰ ۱ ۳ ۲۳ ایجاد و مدیریت گروه تروریستی
۰ ۰ ۲ ۹ تامین بودجه فعالیت تروریستی
۰ ۱ ۱ ۶ استخدام تروریست‌ها
۱ ۱ ۵ ۹ سازماندهی عملیات
۳ ۱۲ ۳۵ ۱۷۸ اجتماع کل

همانطور که دیده می‌شود، در منطقه آکتوبه کاهش کاملا جدی فعالیت تروریست‌ها و افراط‌گرایان روی داده است.

در قزاقستان هم امسال فعلا هیچ اقدام تروریستی صورت نگرفته است.

بنابراین می‌توان گفت که استراتژی دولت برای کار در شرایط اجتماعی-اقتصادی که مسبب تروریسم است، مؤثر بوده و از الگوی مطرح شده، می‌توان حتی در سایر نقاط کشور و دیگر مناطق بحران خیز آسیای مرکزی به شرط بومی سازی آن استفاده کرد.

انتهای پیام/ح

این خبر را به اشتراک بگذارید :