شمس آباد نوشت: به‌تازگی تحلیلی درباره «تحول نام‌گذاری کودکان تهرانی» در پژوهشگاه هنر، ارتباطات و رسانه منتشر شده است که «عباس عبدی» در آن به بررسی اسامی انتخاب‌شده کودکان در سال‌های ۷۵ تا ۹۴ پرداخته است.

عبدی: روند کاهشی نام‌های مذهبی ادامه دارد

اسامی پرطرفدار کودکان در سال ۹۶ را دیده‌اید؟ چه نکته‌ای به نظرتان می‌رسد؟ همان‌طور که مشاهده می‌شود، اسامی مذهبی هنوز جزء اسم‌های پرطرفدار است حالا شاید به شکل ترکیبی. این را ناشی از چه‌چیزی می‌دانید؟

بله من ۲۰ نام اول محبوب دختران و پسران را که به‌تازگی منتشر شده است، در خبرگزاری‌ها دیده‌ام. البته در‌نظر داشته باشید اول اینکه اینها ۲۰ نام محبوب است و نه همه نام‌ها و دوم اینکه مختص استان تهران است و در سطح کشور متفاوت می‌شود. کاملا درست است که اسامی مذهبی هنوز هم جزء پرطرفدارترین نام‌ها هستند به‌‌ویژه در بین پسران، ولی وقتی ما از این موضوع صحبت می‌کنیم باید متوجه روند روبه‌کاهش مشهود آن نیز باشیم، اسامی مذهبی در گذشته همواره جزء اسامی پرطرفدار بوده است.

بله در تحقیق شما آمده است که در مقاطعی اسامی اسلامی جزء پرطرفدار‌ها بوده‌اند، اما گه‌گاه روند کاهشی داشته است؛ مثل دوران حضور آقای احمدی‌نژاد.

به‌هرحال می‌بینیم چه در مورد پسران و چه در کل استان‌ها، روند انتخاب اسامی مذهبی کاهشی بوده است. انتخاب اسامی مذهبی در گذشته همواره درصدشان بالا بوده است، اوج آن در سال‌های اول انقلاب است که در کل به حدود ۶۵ درصد و در مورد پسران نزدیک به ۸۵ درصد رسید، ولی بعدها روند کاهش یافته و الان به حداقل خود در ۵۰ سال اخیر رسیده است. الان نه‌فقط نسبت به سال ۶۳ که نسبت به سال ۴۵ هم این روند کاملا کاهشی بوده و به پایین‌ترین میزان خود رسیده است. در این دو سال را نمی‌دانم وضعیت چگونه است، اما بر‌اساس ۲۰ نام محبوب‌تر می‌توان حدس قریب‌به‌یقین زد که این روند کاهشی ادامه داشته و احتمالا تشدید هم شده است. درصد نام‌های انتخاب‌شده برای کودکان تهرانی با ‌گرایش اسلامی در سال ۱۳۴۵ در بین دختران و پسران در حدود ۵۸ درصد بوده است. این روند افزایشی بود تا سال ۶۰-۶۱ که افزایش یافت و به ۶۵ درصد رسید. اما از آن مقطع روند مذکور کاهشی شد تا ‌اینکه در سال ۹۴ به نزدیک ۴۰ درصد رسیده که کاهش زیادی است. فقط درصد نام‌ها نیست که کاهشی بوده، بلکه بین اسامی ترکیبی صورت گرفته است که شدت مذهبی‌بودن نام‌ها را هم کمتر کرده است. مثلا نام‌های مذهبی مثل علی، حسین، مهدی و عباس را با «امیر» ترکیب می‌کنند و غلظت مذهبی‌بودن اسامی را کم می‌کنند. برای اولین‌بار است که سه تا اسم با ترکیب «امیر» در بالاترین رتبه کاربرد قرار گرفته‌اند.

پیشنهاد ویژه :   شمس آباد نیوز : این زن از مسافران مترو جیب‌بری کرده است + عکس

نکته‌ای دیگر که در بین ۲۰ اسم پرکاربرد پسرانه می‌بینید، انتخاب چندین نام غیرمذهبی ( کیان، سامیار، آراد، ماهان، رادین، پارسا و… ) است که در گذشته هیچ‌وقت در این سطح از کاربرد وجود نداشت. ایلیا هم اگر‌چه گفته می‌شود نام علی در عبری است، ولی چندان وجه مذهبی ندارد. تا‌به‌حال نداشتیم که در بین ۲۰ پرطرفدارها این تعداد اسم غیرمذهبی وجود داشته باشد و به نسبت هم اسامی خیلی جدیدی هستند. در بین اسامی دختران که این فرایند شدید‌تر است، در میان ۲۰ نام پر‌کاربردتر فقط سه نام فاطمه، زهرا و زینب به ‌چشم می‌خورد. بقیه یا اسامی غیرمذهبی هستند یا به شکل خیلی رقیق از اسم‌های مذهبی استفاده شده است. این تابلو یک تحول در ‌گرایش فرهنگی است.

شما پیش‌تر هم تحلیل کرده بودید انتخاب اسامی خود یک تحول فرهنگی است، الان هم بر این نکته تأکید می‌کنید. اکنون و با دیدن اسامی سال ۹۶ همان تحلیل درست است؟ به‌‌ویژه این نکته که « نام‌های پسران حامل و معرف فرهنگ گذشته است درحالی‌که نام‌های دختران نگاه بر آینده دارد به عبارتی از این اسامی‌ گرایش به آینده را می‌توان متوجه شد».

پیشنهاد ویژه :   شمس آباد نیوز : یادداشت/ محمدحسن قدیری‌ابیانه راهبرد شکست‌خورده آمریکا

توجه کنید که برای اظهار‌نظر دقیق و تحلیل نیاز هست تا حداقل ۵۰ اسم برتر را داشته باشیم. اما در‌ بین همین ۲۰ اسم هم می‌توان مشاهده کرد که این روند ادامه دارد و فکر می‌کنم به‌این‌زودی‌ها هم متوقف نخواهد شد.

هرچند فقط دو سال از تحلیل شما گذشته است، اما شما در آینده‌نگری در تحلیل دو دهه پیش عواملی نظیر تنوع‌طلبی، زیبایی‌شناسی، غیرمذهبی‌شدن و خنثی‌شدن و ملی‌شدن و هم‌آوایی با خوانش آن در زبان‌های دیگر را جزء نکته‌های انتخاب اسامی دانسته‌اید، آیا این نکته اکنون هم مشهود است؟

می‌دانید در تحلیل تحول نام‌های انتخابی برای کودکان، اثرگذاری تمام این عوامل را نشان می‌دهد اما درباره غیرمذهبی‌شدن ما با دو اتفاق روبه‌رو هستیم.

یکی اینکه تعداد استفاده از اسامی مذهبی کاهش می‌یابد، از‌سوی‌دیگر خلوص مذهبی این نام‌ها از طریق ترکیب با اسامی دیگر رقیق می‌شود. درحال‌اماده ما هیچ تابلو و موردی را نمی‌توانیم پیدا کنیم که این خصوصیات نظیر تنوع‌طلبی، زیبایی‌شناسی، غیرمذهبی‌شدن و‌گرایش به خنثی‌شدن و ملی‌شدن و خوانش ساده در زبان‌های دیگر تغییر کند و روندی خلاف آن را در‌ پی داشته باشد.

پیشنهاد ویژه :   شمس آباد نیوز : شمس آباد - زنگ خطر درباره انفجار اروپا/ قدرت بردن بی سابقه افراط گرایان در قاره سبز

این خبر را به اشتراک بگذارید :