به گزارش شمس آباد، پیشنهاد تهاتر چند جانبه ۱۱۰ هزار میلیاردی بدهی میان دولت، اشخاص خصوصی و تعاونی از دولت یا شرکتهای دولتی یارانه بگیر (به میزان مطالبات آنها از دولت بابت یارانه قیمت تکلیفی)، سیستم بانکی و بانک مرکزی، واکنش­های متفاوتی را برانگیخت. برخی صاحبنظران تهاتر حسابداری این وجوه را عامل حرکت تولید و باز شدن قفل بخشی از اقتصاد کشور ارزیابی کردند. از سوی دیگر برخی اقتصاددانان بر مضارّ اجرایی این طرح تأکید می‌کنند؛ حسین صمصامی، استاد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی و سرپرست اسبق وزارت اقتصاد از جمله این گروه است.

صمصامی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار شمس آباد، با بیان اینکه «پیشنهاد ارائه شده برای الحاق به بند «و» تبصره ۵ لایحه بودجه ۹۷ مبنی بر تهاتر ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی دولت به اشخاص خصوصی و تعاونی یا شرکت­های دولتی یارانه­‌بگیر (به میزان مطالبات آنها از دولت بابت یارانه قیمت تکلیفی)، و بدهی این اشخاص به بانکها، وبدهی بانک­ها به بانک مرکزی می­‌باشد» خاطرنشان کرد: از یک سو این اشخاص حقیقی و حقوقی تعاونی و خصوصی به سیستم بانکی بدهی دارند و‌ از سوی دیگر سیستم بانکی حدود ۱۱۲ هزار میلیارد تومان به بانک مرکزی بدهکار شده(تا مهر ۹۷)، البته الآن بیشتر هم شده است؛ که در چهارچوب این پیشنهاد بدهی‌های دولت به این اشخاص تا سقف ۱۱۰ هزار میلیارد تومان تسویه می‌شود.

وی با اشاره به اینکه «برخی گزارش نهادها و دستگاه­ها، ازجمله  مرکز پژوهش­های مجلس، از این کار خیلی تعریف کرده است» متذکر شد:‌ اما موضوع را بصورت خیلی سطحی دیده­‌اند و به عمق موضوع وارد نشده­‌اند. این پروسه به اضافه تبدیل اضافه برداشت بانک­ها به خط اعتباری بواسطه بانک مرکزی (که از امسال آغاز شده است) گرچه ظاهراً یک تهاتر و عمل ساده حسابداری است، اما بر اقتصاد ایران آثار عمیقی برجای خواهد گذاشت.

این صاحبنظر اقتصادی در ادامه به آثار و تبعات این فرایند اشاره کرد؛ وی گفت: اولاً سیستم بانکی از بانک مرکزی اضافه برداشت داشته است، بانک مرکزی با تبدیل این اضافه برداشت به خط اعتباری، به این بانکهای متخلف چراغ سبز نشان می‌دهد که سیستم بانکی همینطور که ناکارآمد هست، عمل کند و اگر بعدها هم کسری آورد، بجای جریمه، امید رتق‌ و فتق اشکالاتش را داشته باشد؛ بانکها هم من‌بعد به همین طریق عمل خواهند کرد، که این خیلی خطرناک است.

پیشنهاد ویژه :   اقتصادی : شمس آباد - موج تازه گرانی برنج خارجی کلید خورد

این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که «این ناکارایی کجا خودش را نشان می‌دهد» تصریح کرد: الآن بانکها و مؤسسات مالی اعتباری، سوء مدیریت دارند؛ در برخی موارد مشاهده می­‌شود که منابع‌شان را نزدیکان هیئت مدیره‌ها برده‌اند و تعهداتشان را ایفا نکرده‌اند، بانک مرکزی دارد به‌نوعی این را ندیده می‌گیرد. یعنی اینکه اینها پایه پولی را بالا می‌برند، افزایش بدهی بانکها به بانک مرکزی به‌‌معنی افزایش پایه پولی است، و این یعنی افزایش حجم پول، که طبعاً اگر متناسب با تولید نباشد کاهش ارزش پول و تورم را در پی خواهد داشت.

وی تصریح کرد: این بار بزودی روی دوش مردم خواهد افتاد. یعنی یک مؤسسه‌ای ناکارآمد است و سوء مدیریت دارد؛ مدیر نالایق دارد؛ بعد با یک تدبیر اشتباه بارش روی دوش مردم می‌افتد. بنا بوده این بانک­ها بازای ناکارآیی‌شان جریمه بدهند، که مانعی برای ادامه این روند باشد؛ این اهرم را دارند بی‌اثر می‌کنند؛ می‌گویند با همین فرمانی که داری، برو جلو. مگر قرار است وقتی سیستم بانکی از بانک مرکزی پول می‌گیرد پس ندهد؟

صمصامی ادامه داد: نقدینگی مهر ۹۳ حدود ۷۱۶ هزار میلیارد بوده و ظرف سه سال(مهر۹۶) دو برابر شده و به ۱۴۰۰ هزار میلیارد رسیده است. به همین ترتیب و در همین دوره زمانی، بدهی دولت به سیستم بانکی ۹۴ هزار میلیارد بوده که به ۱۸۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. از سوی دیگر بدهی بانکها به بانک مرکزی ۷۳ هزار میلیارد بوده که در مهر سال جاری به ۱۱۲ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

وی با اشاره به ناکارآمدی بخش دولتی که به افزایش مطالبات بخش غیردولتی منجر شده، گفت: چرا دولت تا این اندازه بدهکار شده؟ مگر قرار نیست دولت بر اساس بودجه رفتار کند؟ بودجه عمرانی دولتی کجا رفته؟ چرا تخصیص پیدا نکرده تا این حجم بدهی ایجاد شده است؟ مگر برنامه نداریم؟ یعنی مسائل مالی کشور این‌قدر بی‌نظم است؟ تمام دخل و خرج دولت باید در چهارچوب بودجه انجام شود؛ این ۱۱۰ هزار میلیارد تومان خارج از بودجه است و در بودجه دیده نشده و در واقع استقراض دولت از بانک مرکزی است.

پیشنهاد ویژه :   شمس آباد نیوز : شمس آباد - رونق بازارمسکن دست به دامن نرخ سود بانکی شد

سرپرست اسبق وزارت اقتصاد با اشاره به اینکه «در این فرآیند پایه پولی اضافه نمی‌شود» تصریح کرد: با این روند معیوب، باز هم به همان دلیلی که قبلاً  این بدهی­ها ایجاد شده، مجدداً ایجاد خواد شد. دولت با همین خطی که دارد پیش می‌رود و به خود اجازه می‌دهد باز هم مطالبات  پیمانکاران را ندهد؛ اما این را درمان نمی‌کند که چرا نتوانسته پول را بدهد؛ درواقع مشکل را بصورت ریشه‌ای و اساسی حل نکرده‌ایم.

وی عنوان کرد:در این پیشنهاد ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی بانک­ها به بانک مرکزی با بدهی دولت به بانک مرکزی منتقل می­‌شود. در واقع این رقم حجم پولی که است که در جامعه از طریق پایه پولی قبلاً افزایش پیدا کرده، بعد با ضریب ۷ حجم نقدینگی را افزایش داده، حالا قرار بوده این رقم را به بانک مرکزی برگردانند و به این وسیله این روند کنترل شود؛ اما با این اتفاق حجم پول تثبیت می‌شود و رشد آن با شدت بیشتری تداوم پیدا می‌کند.

این صاحبنظر اقتصادی با انتقاد از اینکه «اهرم کنترلی جریمه در این فرایند بی‌اثر خواهد شد» افزود: نمی‌شود جریمه را همینطور تبدیل به خط اعتباری کنیم؛ این یعنی بجای تنبیه، این سیستم فشل را تشویق کنیم. به این ترتیب، بانک مرکزی ابزار کنتری‌اش را از دست می‌دهد. به یک تعبیر با این کار باید انتظار تورم مضاعف داشته باشیم و نهایتاً بدهی دولت به بانک مرکزی از جیب مردم پرداخت خواهد شد؛ این رقم که دولت دارد تسویه می‌کند از جیب مردم تسویه خواهد شد.

پیشنهاد ویژه :   شمس آباد نیوز : شمس آباد - پیش‌فروش خودروهای خیالی

وی در پاسخ به این پرسش که «این فرایند از از این جهت که هم بانکها و هم دولت و هم پیمانکارها از قفل بودن در می‌آیند به نظر شما خوب نیست؟» گفت: اگر می‌توانست اصل مشکل را حل کند بله؛ اما روند اصلاح نشده و از کجا معلوم دوباره به همین وضع نیفتند؟ سال بعد چطور می‌شود؟ سال بعدش چطور؟ تا چه زمانی می‌خواهند این ناکارآمدی را ادامه دهند؟ مثل این است که بیمار شما برای درمان تومور به عمل جراحی سنگینی نیاز داشته باشد و شما مسکن قوی بزنی تا بخوابد و بعد هم رهایش کنی. با این کار آثار ناکارامدی نظام بانکی و دولت را پاک کرده­‌اید و با نشان دادن چراغ سبز این ناکارامدی تداوم می­‌یابد.

استاد دانشگاه شهید بهشتی تأکید کرد: با این کار یک روش هم یاد می‌گیریم که ناکارآمدی‌مان را ماست‌مالی کنیم. با جابجا کردن، بازی با ارقام و تسویه صوری حسابها اصل مشکل که برطرف نمی‌شود. با این عمل نظارت بانک مرکزی بر نظام بانکی کاهش می­‌یابد و ابزار بدهی بانک­ها به بانک مرکزی که می­‌توانست مورد استفاده قرار گیرد تضعیف می­‌شود. تا به حال اینطور سابقه نداشته است. این رقم نزدیکً دو برابر بودجه عمرانی است و بالاترین رقمی است که دولت در سالهای اخیر از بانک مرکزی استقراض می­‌کند. این باعث می‌شود که ناکارآیی دولت و نظام بانکی تداوم پیدا کند و ابزارهای نظارتی از بین برود.

وی در خاتمه خاطرنشان کرد: شایسته است تا به جای پیشنهادهای اینچنینی که جز بازی با ارقام و تسویه صوری بدهی‌های دولت نیست راهکارهای دقیق­‌تری با آثار مثبت ارائه نمود. اتکاء بیشتر دولت به درآمدهای مالیاتی از طریق اجرایی کردن قانون ۱۶۹ مکرر مالیات­های مستقیم و پرداخت بدهی دولت از این محل از جمله این پیشنهادها است که هم قانون آن و هم زیرساخت­های اطلاعاتی آن وجود دارد و هم در کوتاه مدت می­‌توان آن را اجرایی کرد.

منبع:شمس آباد

کلیدواژه ها : ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

این خبر را به اشتراک بگذارید :